Έχουμε δεχτεί πολλά ερωτήματα σχετικά με την επιμέλεια της Λυδίας, της κόρης της Caroline Crouch, η οποία δολοφονήθηκε από το σύζυγό της και πατέρα του 11μηνου βρέφους, όπως ο ίδιος ομολόγησε.
Παραθέτουμε τις σχετικές εφαρμοστέες διατάξεις και μια σύντομη κριτική. Σύμφωνα με όσα έχουν δει το φως της δημοσιότητας, η Λυδία, 11 μηνών, επέζησε από τη δολοφονική ενδοοικογενειακή βία σε βάρος της μητέρας της που τελέστηκε από τον πατέρα της ενώπιον του μωρού. Και, μάλιστα, με τη χρησιμοποίηση της Λυδίας, καθώς το μωρό βρέθηκε στην πλάτη της νεκρής μητέρας του.
Το νέο 1532 προβλέπει επί λέξει τα εξής που τυγχάνουν εφαρμογής στο κοριτσάκι αυτό:
«Άρθρο 1532
Συνέπειες κακής άσκησης
Αν ο πατέρας ή η μητέρα παραβαίνουν τα καθήκοντα που τους επιβάλλει το λειτούργημά τους για την επιμέλεια του προσώπου του τέκνου ή τη διοίκηση της περιουσίας του ή αν ασκούν το λειτούργημα αυτό καταχρηστικά ή δεν είναι σε θέση να ανταποκριθούν σε αυτό, το δικαστήριο μπορεί, εφόσον το ζητήσουν ο άλλος γονέας ή οι πλησιέστεροι συγγενείς του τέκνου ή ο εισαγγελέας, να διατάξει οποιοδήποτε πρόσφορο μέτρο.
Κακή άσκηση της γονικής μέριμνας συνιστούν ιδίως:
«[..]στ. η καταδίκη του γονέα, με οριστική δικαστική απόφαση, για ενδοοικογενειακή βία ή για εγκλήματα κατά της γενετήσιας ελευθερίας ή για εγκλήματα οικονομικής εκμετάλλευσης της γενετήσιας ζωής.
Το δικαστήριο, στις περιπτώσεις του προηγούμενου εδαφίου, δύναται να αφαιρέσει από τον υπαίτιο γονέα την άσκηση της γονικής μέριμνας ή την επιμέλεια, ολικά ή μερικά, και να την αναθέσει αποκλειστικά στον άλλο γονέα, καθώς επίσης να διατάξει κάθε πρόσφορο μέτρο προς διασφάλιση του συμφέροντος του τέκνου. Αν συντρέχουν στο πρόσωπο και των δύο γονέων οι περιπτώσεις του δευτέρου εδαφίου, το δικαστήριο μπορεί να αναθέσει την πραγματική φροντίδα του τέκνου ή ακόμα και την επιμέλειά του ολικά ή μερικά σε τρίτο ή και να διορίσει επίτροπο.
Σε εξαιρετικά επείγουσες περιπτώσεις, εφόσον συντρέχουν οι προϋποθέσεις του πρώτου εδαφίου και επίκειται άμεσος κίνδυνος για τη σωματική ή την ψυχική υγεία του τέκνου, ο εισαγγελέας διατάσσει κάθε πρόσφορο μέτρο για την προστασία του, μέχρι την έκδοση της απόφασης του δικαστηρίου, στο οποίο πρέπει να απευθύνεται εντός ενενήντα (90) ημερών, με δυνατότητα αιτιολογημένης παράτασης της προθεσμίας αυτής κατά ενενήντα (90) επιπλέον ημέρες.».
Παράλληλα ο νόμος για την ενδοοικογενειακή βία προβλέπει σχετικά τα εξής:
Άρθρ. 1
Για τον παρόντα νόμο θεωρείται:
1. ενδοοικογενειακή βία, η τέλεση αξιόποινης πράξης, σε βάρος μέλους της οικογένειας, σύμφωνα με τα άρθρα 6, 7, 8 και 9 του παρόντος και τα άρθρα 299 και 311 του Ποινικού Κώδικα.
3. θύμα ενδοοικογενειακής βίας κάθε πρόσωπο της προηγούμενης παραγράφου σε βάρος του οποίου τελείται αξιόποινη πράξη κατά τα άρθρα 6, 7, 8 και 9 του παρόντος. Θύμα είναι και το μέλος, στην οικογένεια του οποίου τελέσθηκε αξιόποινη πράξη, κατά τα άρθρα 299 και 311 του Ποινικού Κώδικα, καθώς και ο ανήλικος κατά την παράγραφο 2, ενώπιον του οποίου τελείται μία από τις αξιόποινες πράξεις της παρούσας.
Διευκρινίζουμε ότι το άρθρ. 299 Π.Κ. είναι η ανθρωποκτονία.
Πλέον, μετά την ομολογία και σύλληψη του δράστη πατέρα μπορούν να λάβουν χώρα τα εξής:
Ο/η εισαγγελέας μπορεί να αφαιρέσει προσωρινά τη γονική μέριμνα ή την επιμέλεια. Στη συνέχεια η επιμέλεια μπορεί να ανατεθεί από δικαστήριο σε συγγενή ή σε ίδρυμα. Επίσης, με προσωρινή διάταξη εισαγγελέα και εν συνέχεια με δικαστική απόφαση μπορεί να περιοριστεί/αποκλειστεί το δικαίωμα επικοινωνίας του πατέρα με το παιδί.
Επομένως, στο αρχικό στάδιο, θα εφαρμοστούν τα ανωτέρω, ως επείγοντα μέτρα.
Το θέμα είναι τι θα γίνει στη συνέχεια. Δηλαδή, αν δεν κριθεί προσωρινά κρατούμενος ο πατέρας ή/και περάσει καιρός μέχρι τη δίκη ή/και αποφυλακιστεί με περιοριστικούς όρους.
Ο κατηγορούμενος – πατέρας έχει το δικαίωμα να αιτείται την απόλυσή του ή την μη υποβολή του σε προσωρινή κράτηση προβάλλοντας την ανάγκη φροντίδας της Λυδίας.
Στο σημείο αυτό, είναι κρίσιμο το αν θα κατηγορηθεί μόνο για το αδίκημα της ανθρωποκτονίας ή/και για ενδοοικογενειακή βία σε βάρος συζύγου και τέκνου, καθώς φέρεται να υπέβαλε το τέκνο στο μαρτύριο να βιώσει τη δολοφονία της μητέρας του και μετά φέρεται να άφησε το παιδί δίπλα /πάνω στη νεκρή του μητέρα.
Η αξιολόγηση ενδεχόμενης παραβίασης των δικαιωμάτων του τέκνου από τις αρχές κατά το στάδιο αυτό είναι κομβική.
Αν υπάρξει κατηγορία για ενδοοικογενειακή βία απαιτείται με βάση το νέο 1532 ΑΚ οριστική απόφαση για αφαίρεση της γονικής μέριμνας/επιμέλειας. Αν αντιθέτως ασκηθεί δίωξη μόνο για ανθρωποκτονία σε βάρος της συζύγου, το άρθρ. 299 ΠΚ δεν περιλαμβάνεται στα ρητώς μνημονευόμενα αδικήματα του άρθρ 1532, μπορεί όμως να κριθεί ότι στοιχειοθετεί περίπτωση κακής άσκησης γονικής μέριμνας με βάση την πρώτη παράγραφο της διάταξης αυτής. Δυστυχώς, πρόκειται για υπόθεση που αποδεικνύει την κακή νομοθέτηση της τροποποίησης του 1532 ΑΚ και των λοιπών διατάξεων του οικογενειακού δικαίου με τον πρόσφατο νόμο. Προκύπτει ότι στην εν λόγω διάταξη αναφέρονται ρητά συγκεκριμένα αδικήματα προκειμένου να ικανοποιηθούν τα επιχειρήματα περί δήθεν αβάσιμων καταγγελιών (ισχυρισμοί που δεν αποδεικνύονται από τα επίσημα στοιχεία της πολιτείας) ενώ για άλλα σοβαρότατα αδικήματα η σιωπή του νομοθέτη αφήνει τη λύση στην κρίση των δικαστών.
Ο κατηγορούμενος – πατέρας, ασχέτως της ποινικής δίωξης που θα ασκηθεί σε βάρος του και ανεξαρτήτως του αν θα του καταλογιστεί κακή άσκηση γονικής μέριμνας μπορεί να επωφεληθεί από το νέο 1532 και να ισχυριστεί ότι δεν μπορεί να αφαιρεθεί η γονική μέριμνα και η επιμέλεια (όχι στην επείγουσα προσωρινή αρχική διαδικασία) μέχρι να υπάρξει οριστική απόφαση αξιοποιώντας τις δυνατότητες και τις ασάφειες που καταλείπει ο νέος νόμος.
Όπως αναμενόταν, «ο νόμος της συνεπιμέλειας» από τη μία πλευρά, αφήνει κρίσιμα ζητήματα στους/στις δικαστές αφού έχει δημιουργήσει πρόσθετα ερμηνευτικά ζητήματα αντί να τους/τις διευκολύνει να προχωρήσουν ανεπηρέαστοι στην κρίση τους ενώ από την άλλη πλευρά οπλίζει τη φαρέτρα φερόμενων εγκληματιών με νομικά επιχειρήματα.
Για τη Λυδία, ο νέος νόμος είναι κακοποιητικός, παραβιάζει τα συμφέροντά της, προσβάλλει δε συνολικά το νομικό μας πολιτισμό. Είναι επιτακτική η ανάγκη να καταργηθεί για να μην κινδυνεύσουν και άλλα παιδιά.
Σύμφωνα με δημοσιεύματα, μέχρι στιγμής, δεν ασκήθηκε καμία ποινική δίωξη για ενδεχόμενες εγκληματικές ενέργειες σε βάρος της Λυδίας.
Καλούμε τις αρχές να μεριμνήσουν για την προστασία των δικαιωμάτων της Λυδίας.
Νομικά Θέματα Συν- Επιμέλεια
