Εμπόδια στην έρευνα κατά της Novartis αναδεικνύει ρεπορτάζ της Ισομπέλ φαν Χάγκεν για το Organized Crime and Corruption Reporting (OCCRP) και ουσιαστικά καταγγέλλει την Ελλάδα για προσπάθεια συγκάλυψης του σκανδάλου. Το Πρόγραμμα Αναφοράς Οργανωμένου Εγκλήματος και Διαφθοράς είναι ο φορέας που αναδεικνύει μέσα από εμπεριστατωμένες έρευνες τις υποθέσεις διαφθοράς σε όλο τον πλανή.
«Προ ημερών, στο τελευταίο επεισόδιο του σκανδάλου με την ελβετική φαρμακευτική εταιρεία Novartis, Ελληνίδα εισαγγελέας πρότεινε να αποκαλυφθούν οι ταυτότητες των προστατευόμενων μαρτύρων που κατηγόρησαν αρκετούς αξιωματούχους ότι έλαβαν δωροδοκίες.
Η Βασιλική Θεοδώρου – λίγο πριν συνταξιοδοτηθεί – πρότεινε στο Ελληνικό Δικαστικό Συμβούλιο να αφαιρέσει το προστατευόμενο στάτους των μαρτύρων- με την κωδική ονομασία ”Αικατερίνη Κελέση” και “Μάξιμος Σαράφης” -“στην αναζήτηση της ουσιαστικής αλήθειας στην υπόθεση”.
Θυμίζουμε ότι πέρυσι, η Novartis κατέληξε σε διακανονισμό 347 εκατομμυρίων δολαρίων με το Υπουργείο Δικαιοσύνης των ΗΠΑ (DOJ) και την Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς (SEC) για παραβίαση του Νόμου περί Πρακτικών Διαφθοράς στο Εξωτερικό – ο οποίος ποινικοποιεί τη δωροδοκία αλλοδαπών από εταιρείες που δραστηριοποιούνται στο έδαφος των ΗΠΑ.
Στον διακανονισμό, η Novartis αναγνώρισε ότι πραγματοποίησε παράνομες πληρωμές σε Έλληνες αξιωματούχους και παρόχους υγειονομικής περίθαλψης, αλλά ο διακανονισμός δεν εξέτασε ρητά τι διερεύνησαν οι εισαγγελείς κατά της διαφθοράς από το 2017: εάν αρκετοί υψηλόβαθμοι πολιτικοί είχαν δωροδοτηθεί στο σκάνδαλο.
Η φερόμενη δωροδοκία επέτρεψε στη Novartis να αυξήσει τις συνταγογραφούμενες πωλήσεις της σε διογκωμένες τιμές σε ολόκληρη την ΕΕ και να αποκτήσει μια πιο κυρίαρχη θέση στην ελληνική αγορά υγειονομικής περίθαλψης, παρά το γεγονός ότι η Ελλάδα αντιμετώπιζε σοβαρή οικονομική κρίση εκείνη την εποχή. Υπολογίστηκε ότι η πλεκτάνη κόστισε στη χώρα περίπου τρία δισεκατομμύρια ευρώ (3,5 δισεκατομμύρια δολάρια).
Ο πρώην πρωθυπουργός Αντώνης Σαμαράς του δεξιού κόμματος της Νέας Δημοκρατίας, ο οποίος κατηγορήθηκε ότι δέχτηκε βαλίτσες γεμάτες μετρητά ενώ ήταν στην εξουσία από το 2012 έως το 2015, αρνήθηκε έντονα ενάντια όλους τους ισχυρισμούς. Εκείνοι που κατηγορήθηκαν για δωροδοκία επανειλημμένα αναφέρθηκαν στους καταγγέλλοντες με τον υποτιμητικό όρο “κουκουλοφόροι” – έναν όρο που χρησιμοποιείται συχνά για τους συνεργάτες (σ.σ. προδότες) των Ναζί στην Ελλάδα κατά τη διάρκεια του Β ‘Παγκοσμίου Πολέμου.
Ο Δημήτρης Παπαγγελόπουλος, πρώην Αναπληρωτής Υπουργός Δικαιοσύνης υπό την προηγούμενη αριστερή κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ, ξεκίνησε το 2017 έρευνα για αυτό που ονόμασε ένα χρόνο αργότερα “το μεγαλύτερο σκάνδαλο μετά την ίδρυση του ελληνικού κράτους”. Ο Σαμαράς χαρακτήρισε την έρευνα πολιτικά υποκινούμενη.
Αλλά αφότου ο ΣΥΡΙΖΑ έχασε την εξουσία το 2019, η Νέα Δημοκρατία επέστρεψε με επικεφαλής τον σημερινό πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη και άρχισε να υπονομεύει την έρευνα, ξεκινώντας ακόμη και μια νέα έρευνα εναντίον του Παπαγγελοπούλου, ισχυριζόμενη ότι έκανε κατάχρηση των εξουσιών του κατά τη διερεύνησή τους.
Με άλλα λόγια, ο ερευνητής έγινε ο ερευνώμενος.
Στην πρόσφατη πρότασή της, η Θεοδώρου ισχυρίστηκε ότι πρέπει να αποκαλυφθούν οι ταυτότητες των μαρτύρων για να διερευνηθεί την υποτιθέμενη κατάχρηση εξουσίας του Παπαγγελοπούλου. “Είναι σαφές ότι αυτές οι δύο υποθέσεις δεν σχετίζονται μεταξύ τους και επομένως η προστασία που απολαμβάνουν οι δύο μάρτυρες στην υπόθεση Novartis δεν μπορεί να επεκταθεί στην υπόθεση που διερευνάται από τον ανακριτή του Ειδικού Δικαστηρίου”, είπε.
Πρόκειται για μια “περίεργη” και “ανησυχητική” υπόθεση, σύμφωνα με τον Δημήτρη Παπαδημητρίου, καθηγητή πολιτικής στο Πανεπιστήμιο του Μάντσεστερ.
Ενώ το χρονοδιάγραμμα των ισχυρισμών – λίγο πριν από τις εκλογές του 2019 – φαίνεται “λίγο αμφίβολο” και οι ισχυρισμοί για βαλίτσες γεμάτες χρήματα του φαίνονται “παραπλανητικοί”, “αυτό δεν σημαίνει ότι το σύστημα δεν είναι πολύ προβληματικό”, λέει ο Παπαδημητρίου, ειδικός στη σύγχρονη ελληνική πολιτική, στο OCCRP.
Ούτως ή άλλως, ο Παπαδημητρίου πιστεύει ότι πρέπει να προστατεύονται οι ταυτότητες των μαρτύρων.
“Δεν είμαι δικηγόρος, αλλά θεωρώ πολύ αδικαιολόγητο να πω ότι η υπόθεση διαφθοράς και η υπόθεση εναντίον του Παπαγγελοπούλου είναι δύο ξεχωριστές υποθέσεις”, είπε ο καθηγητής. “Εάν οι εισαγγελείς αποκαλύψουν την ταυτότητά τους για την τελευταία υπόθεση, θα εξακολουθούν να σχετίζονται με την πρώτη υπόθεση”, υποστήριξε.
Η πρόταση της Θεοδώρου συνάδει με παρόμοιο αίτημα έξι πρώην και τρεχόντων αξιωματούχων, μεταξύ των οποίων ο πρώην πρωθυπουργός Σαμαράς, ο κυβερνήτης της Τράπεζας της Ελλάδος Γιάννης Στουρνάρας, ο πρώην αναπληρωτής πρωθυπουργός Ευάγγελος Βενιζέλος, ο πρώην Επίτροπος της ΕΕ Δημήτρης Αβραμόπουλος, ο Υπουργός Ανάπτυξη στην κυβέρνηση Μητσοτάκη, Άδωνις Γεωργιάδης και ο πρώην Υπουργός Ανδρέας Λοβέρδος, που όλοι προσπάθησαν επίσης να καταθέσουν οι μάρτυρες στην υπόθεση Novartis χωρίς προστασία.
Αυτοί οι υψηλόβαθμοι αξιωματούχοι είχαν προηγουμένως διερευνηθεί από την ανώτερη εισαγγελέα κατά της διαφθοράς Ελένη Τουλουπάκη σχετικά με τη συμμετοχή τους στην υπόθεση Novartis, για την οποία αντιμετώπισε απίστευτες πιέσεις, ποινικές κατηγορίες από το κόμμα της Νέας Δημοκρατίας και τον περασμένο Οκτώβριο, εκδόθηκε νομοσχέδιο για την κατάργηση της υπηρεσίας της εξ ολοκλήρου.
Η Τουλουπάκη είχε προηγουμένως επιβεβαιώσει στο OCCRP ότι το σπίτι της είχε καταστραφεί και ήταν «απολύτως πεπεισμένη» ότι αυτή ήταν μια προσπάθεια να σταματήσει η έρευνά της για το σκάνδαλο δωροδοκίας της Novartis.
Τελικά, η αρχική ιστορία της διεφθαρμένης προμήθειας ιατρικών εφοδιασμών είναι τώρα ένα μεγάλο παιχνίδι “πολιτικού ποδοσφαίρου”, δήλωσε ο Παπαδημητρίου. “Αυτό που είναι σαφώς το κύριο πρόβλημα στην Ελλάδα – που είναι η διαφθορά – εμπλέκεται σε μια πολύ πολωμένη κομματική πολιτική”», ανέφερε στο ρεπορτάζ της η Ισομπέλ φαν Χάγκεν.
