Μεγαλοπρεπές άδειασμα προς την κυβέρνηση Μητσοτάκη σε ότι αφορά τις διώξεις των ερευνητών δημοσιογράφων Κώστα Βαξεβάνη και Γιάννας Παπαδάκου, επιφύλαξε στην απάντηση της η αντιπρόεδρος της Κομισιόν Vera Jourova, έπειτα από ερώτηση που κατέθεσαν οι ευρωβουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ – Προοδευτική Συμμαχία, Δημήτρη Παπαδημούλη, Κώστα Αρβανίτη, Αλέξη Γεωργούλη, Πέτρο Κόκκαλη, Στέλιο Κούλογλου και Έλενα Κουντουρά.
Όπως τονίζει, απαντώντας σε ερώτηση για τις διώξεις των ερευνητών δημοσιογράφων, Γιάννας Παπαδάκου και Κώστα Βαξεβάνη, «η Επιτροπή δεσμεύεται να διαφυλάξει ελεύθερα και ανεξάρτητα μέσα ενημέρωσης», ενώ παράλληλα επισημαίνει τον κρίσιμο ρόλο των ερευνητών δημοσιογράφων στην καταπολέμηση του οργανωμένου εγκλήματος, της διαφθοράς και του εξτρεμισμού.
Επίσης η αντιπρόεδρος εκφράζει την ανησυχία της, σχετικά με τις στρατηγικές αγωγές προς αποθάρρυνση της συμμετοχής του κοινού (SLAPP) και επαναβεβαιώνει τη λήψη πρωτοβουλίας για τον περιορισμό των καταχρηστικών προσφυγών στη Δικαιοσύνη που στοχεύει δημοσιογράφους και υπερασπιστές των δικαιωμάτων. Η πρωτοβουλία αυτή θα συμπληρώσει την σύσταση του 2021, σχετικά με την προστασία, την ασφάλεια και την ενδυνάμωση των δημοσιογράφων, καθώς και την επικείμενη πράξη για την ελευθερία των μέσων ενημέρωσης.
Παρότι η Αντιπρόεδρος της Κομισιόν, Vera Jourova ακολουθεί την τακτική της Κομισιόν περί μη αρμοδιότητας να παρεμβαίνει σε ποινικές ή αστικές υποθέσεις ενώπιον εθνικών δικαστηρίων, εκφράζει τη δέσμευση ότι: «η Επιτροπή παρακολουθεί τις εθνικές εξελίξεις όσον αφορά την πολυφωνία και την ελευθερία των μέσων ενημέρωσης στα Κράτη – Μέλη συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας, στο πλαίσιο των ετήσιων εκθέσεων για το κράτος – δικαίου και τα μέτρα παρακολούθησής του». Πρόκειται για μεγαλοπρεπές και προσεκτικό «άδειασμα» προς την κυβέρνηση Μητσοτάκη, το οποίο ο έλληνας πρωθυπουργός κάνει ότι δεν βλέπει.
Στην ερώτησή τους οι Ευρωβουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ – ΠΣ ρωτούσαν την Ευρωπαϊκή Επιτροπή αν αξιολογεί τις ανωτέρω διώξεις ως ευθείες επιθέσεις κατά της ελευθερίας του Τύπου, αν σκοπεύει να εκφράσει ειδικότερα τις ανησυχίες της για τη δίωξη των δύο ερευνητών δημοσιογράφων και τι μέτρα σκοπεύει να λάβει για την προστασία της ερευνητικής δημοσιογραφίας και της ελευθερίας του Τύπου στην Ελλάδα.
Η Επιτροπή δεσμεύεται να διαφυλάξει ελεύθερα και ανεξάρτητα μέσα ενημέρωσης, τα οποία διαδραματίζουν κεντρικό ρόλο σε κάθε δημοκρατία και αποτελούν αναπόσπαστο μέρος του συστήματος του κράτους δικαίου. Οι δημοσιογράφοι διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο στους δημοκρατικούς ελέγχους και στις ισορροπίες και πρέπει να είναι σε θέση να ασκούν το έργο τους ελεύθερα και με ασφάλεια για να διασφαλίζουν ότι οι πολίτες της ΕΕ έχουν πρόσβαση σε ζωτικής σημασίας πληροφορίες. Η Επιτροπή αναγνωρίζει τον σημαντικό ρόλο που έχουν ιδίως οι ερευνητές δημοσιογράφοι στην καταπολέμηση του οργανωμένου εγκλήματος, της διαφθοράς και του εξτρεμισμού.
Η Επιτροπή έχει καταστήσει σαφή την ανησυχία της σχετικά με τις στρατηγικές αγωγές προς αποθάρρυνση της συμμετοχής του κοινού (SLAPP) και προετοιμάζει επί του παρόντος μια πρωτοβουλία για τον περιορισμό των καταχρηστικών προσφυγών στη δικαιοσύνη που στοχεύουν δημοσιογράφους και υπερασπιστές των δικαιωμάτων, ως μέρος των ευρύτερων προσπαθειών στο πλαίσιο του σχεδίου δράσης για την ευρωπαϊκή δημοκρατία με στόχο την ενίσχυση της ελευθερίας και της πολυφωνίας των μέσων ενημέρωσης. Η πρωτοβουλία αυτή θα συμπληρώσει τη σύσταση του 2021 σχετικά με την προστασία, την ασφάλεια και την ενδυνάμωση των δημοσιογράφων, καθώς και την επικείμενη πράξη για την ελευθερία των μέσων ενημέρωσης.
Η Επιτροπή δεν έχει αρμοδιότητα να παρεμβαίνει σε μεμονωμένες ποινικές, αστικές ή διοικητικές υποθέσεις ενώπιον εθνικών δικαστηρίων ή άλλων εθνικών αρχών.
Η Επιτροπή παρακολουθεί τις εθνικές εξελίξεις όσον αφορά την πολυφωνία και την ελευθερία των μέσων ενημέρωσης στα κράτη μέλη, συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας, στο πλαίσιο των ετήσιων εκθέσεων για το κράτος δικαίου και τα μέτρα παρακολούθησής τους.
