Σύνοδος Κορυφής: Eκλεισε τα χαράματα η συμφωνία για το σχέδιο ανάκαμψης

Μετά από πέντε ημέρες σκληρών διαπραγματεύσεων έκλεισε λίγο μετά τις έξι τα ξημερώματα η συμφωνία των 27 χωρών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το Ταμείο Ανάκαμψης και τον επταετή προϋπολογισμό της ΕΕ.

Οι 27 ενέκριναν το σχέδιο συνολικού ύψους 750 δισ. ευρώ, ποσό που θα αντληθεί με την έκδοση -για πρώτη φορά- κοινού ευρωπαϊκού χρέους και θα εγγραφεί στο προσεχές Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο της ΕΕ (2021-2027), ύψους 1,074 τρισ. ευρώ. Από το σύνολο των 750 δισ. ευρώ, τα 390 δισ. ευρώ θα έχουν μορφή επιχορηγήσεων και τα 360 δισ. ευρώ μορφή δανείων.

“Τα καταφέραμε. Η Ευρώπη είναι ισχυρή. Η Ευρώπη είναι ενωμένη” δήλωσε ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Σαρλ Μισέλ κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου μετά το πέρας της συνόδου. Και συμπλήρωσε: Είναι μια καλή συμφωνία, είναι μια ισχυρή συμφωνία, ενώ τόνισε πως “η συμφωνία στέλνει το σαφές μήνυμα ότι η Ευρώπη είναι μια δύναμη που αναλαμβάνει δράση”. Η συμφωνία “αφορά πολύ περισσότερα πράγματα από τα χρήματα. Αφορά τους εργαζόμενους και τις οικογένειες, τις θέσεις εργασίας τους, την υγεία τους και την ευημερία τους. Πιστεύω ότι η συμφωνία αυτή θα θεωρηθεί κομβική στιγμή στο ταξίδι της Ευρώπης, αλλά και ότι θα μας εκτοξεύσει στο μέλλον”, πρόσθεσε ο Μισέλ.

Σύμφωνα με το πρακτορείο Bloomberg η συμφωνία αποτελεί μια μεγάλη νίκη για τη Γερμανίδα καγκελάριο Άγκελα Μερκελ και τον Γπρόεδρο Εμμανουέλ Μακρόν οι οποίοι και πρότειναν τη δημιουργία του Ταμείου Ανάκαμψης τον Μάιο. Παράλληλα, το Bloomberg αναφέρει ότι η Ιταλία αναμένεται να είναι από τους μεγάλους ευνοημένους του πακέτου καθώς εκτιμάται ότι θα λάβει περίπου 82 δισ. ευρώ σε επιδοτήσεις και περίπου 127 δισ. ευρώ σε δάνεια, σύμφωνα με τις αρχικές εκτιμήσεις, όπως εκτίμησε ανώτερος ιταλός αξιωματούχος.

Τι προβλέπει η συμφωνία των ηγετών της ΕΕ
Οι ηγέτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης κατέληξαν σε συμφωνία την Τρίτη τα ξημερώματα για ένα πακέτο μέτρων που θα τονώνει τις οικονομίες τους μετά από την πανδημία, συμφωνώντας να δανειστούν και να δαπανήσουν εκατοντάδες δισ. ευρώ στα επόμενα χρόνια και να τα αποπληρώσουν μέσω νέων φόρων.

1. Κλειδί για τη συμφωνία είναι ένα νέο στοιχείο στη χάραξη πολιτικής της ΕΕ: Η Κομισιόν θα δανείζεται τεράστια ποσά από την αγορά και στη συνέχεια θα χορηγεί το μεγαλύτερο μέρος των χρημάτων αντί να τα δανείζει, σε χώρες που χρειάζονται περισσότερο τόνωση της οικονομίας.
Οι ηγέτες της ΕΕ συμφώνησαν ότι η Κομισιόν θα δανειστεί φθηνά 750 δισ. ευρώ, αξιοποιώντας την αξιολόγησή της των ΑΑΑ. Από αυτό το ποσό, θα διανέμει τα 390 δισ. ευρώ σε χορηγίες και 360 δισ. ευρώ σε φθηνά δάνεια.

2. Οι επιδοτήσεις υποχρεώνουν την Ένωση να δημιουργήσει κεφάλαια για την αποπληρωμή των δανεικών μέχρι το 2058. Οι ηγέτες συμφώνησαν ότι:
-η Γερμανία, η Σουηδία και η Ολλανδία θα χάσουν την τρέχουσα έκπτωση στο ποσό του ΦΠΑ που μεταβιβάζουν στην ΕΕ
-Οι χώρες της ΕΕ θα επιβάλουν φόρο σε μη ανακυκλώσιμο πλαστικό και θα μεταβιβάσουν τα έσοδα στα ταμεία της ΕΕ.
-από το 2023 θα υπάρξει φόρος στα αγαθά που εισάγονται στην ΕΕ από χώρες με χαμηλότερα πρότυπα εκπομπής ρύπων από αυτά που ισχύουν στην Ένωση.
-ένας φόρος επί των χρηματοπιστωτικών συναλλαγών είναι άλλη μία επιλογή, όπως είναι η απόκτηση ορισμένων χρημάτων από την επέκταση του συστήματος διαπραγμάτευσης ρύπων στους τομείς της ναυτιλίας και της αεροπορίας.
Τέτοιοι νέοι φόροι θα διατεθούν ρητά στην αποπληρωμή των 750 δισ. ευρώ που δανείστηκαν, αλλά θα γίνουν μέρος της πραγματικότητας της ΕΕ για τα επόμενα 38 χρόνια.

3. Οι επιχορηγήσεις θα διανεμηθούν σε χώρες που παρουσιάζουν σχέδια τα οποία ενισχύουν τη δυναμική ανάπτυξής τους, τη δημιουργία θέσεων εργασίας και την οικονομική και κοινωνική ευελιξία των οικονομιών τους. Τα σχέδια πρέπει επίσης να καταστούν τις οικονομίες πιο πράσινες και περισσότερο ψηφιακές και να ευθυγραμμίζονται με τις ετήσιες συστάσεις της Κομισιόν.

Η εκταμίευση θα απαιτήσει την έγκριση της ειδικής πλειοψηφίας των κυβερνήσεων της ΕΕ και θα συνδέεται με την επίτευξη ορόσημων και στόχων. Εάν οποιαδήποτε κυβέρνηση της ΕΕ εκτιμά πως αυτοί οι στόχοι δεν έχουν επιτευχθεί, μπορεί να ζητήσει από τους ηγέτες της ΕΕ να το συζητήσουν εντός τριών μηνών. Τα λεφτά θα συνδέονται επίσης με την τήρηση του κράτους δικαίου –ένα ζήτημα για την Πολωνία και την Ουγγαρία οι οποίες βρίσκονται σε διαδικασίες έρευνας από την ΕΕ για τις πρακτικές τους στο κράτος δικαίου. Ωστόσο θα υπάρξει μεγάλη πολιτική παρέκκλιση: εάν η Κομισιόν αποφασίσει ότι υπάρχουν “εμφανείς γενικευμένες ελλείψεις στη χρηστή διακυβέρνηση των αρχών των Κρατών-μελών αναφορικά με τον σεβασμό του κράτους δικαίου”, μπορεί να προτείνει μέτρα τα οποία θα πρέπει να έχουν την υποστήριξη της ειδικής πλειοψηφίας των κυβερνήσεων.

4. Για να εξασφαλιστεί η υποστήριξή τους για το σχέδιο ανάκαμψης, οι χώρες που συνεισφέρουν στον προϋπολογισμό της ΕΕ, όπως η Ολλανδία, η Σουηδία, η Αυστρία, η Δανία και η Γερμανία, θα λάβουν πολύ μεγαλύτερες εκπτώσεις από ό,τι στο παρελθόν, για το τι πρέπει να δίνουν κάθε χρόνο στα ταμεία της ΕΕ, με βάση το μέγεθος των οικονομιών τους.