Την τελευταία πνοή του σε ηλικία 85 ετών άφησε ένας από τους ευφυέστερους Έλληνες πολιτικούς της μεταπολίτευσης, αλλά και ο δημιουργός του σκληρού αντιμνημονιακού μετώπου. Ο Θόδωρος Πάγκαλος που έβγαλε εκατομμύρια Έλληνες στους δρόμους και τις πλατείες εξ αιτίας της φράσης του «μαζί τα φάγαμε» έφυγε από τη ζωή «ήσυχος», όπως γνωστοποίησε η οικογένειά του μέσω twitter.
«Ο αγαπημένος μας Θόδωρος Πάγκαλος έφυγε σήμερα από κοντά μας, ήσυχα στο σπίτι του, έχοντας δίπλα του την οικογένειά του και τους στενούς του συνεργάτες. Καλό ταξίδι λατρεμένε μας. Θα σε θυμόμαστε πάντα με αγάπη», ανέφερε το σχετικό tweet στο προσωπικό προφίλ του εκλιπόντος.
«Η απάντηση εις την κατακραυγή που υπάρχει εναντίον του πολιτικού προσωπικού της χώρας “πώς τα φάγατε τα λεφτά;”, που μας ρωτάει ο κόσμος, είναι αυτή: “Σας διορίσαμε. Τα φάγαμε όλοι μαζί. Μέσα στα πλαίσια μιας σχέσης πολιτικής πελατείας, διαφθοράς, εξαγοράς και εξευτελισμού της έννοιας της ίδιας της πολιτικής.”», είχε πει ο Πάγκαλος στις 21 Σεπτεμβρίου 2010, κατά τη διάρκεια συνεδρίασης της «Διαρκούς Επιτροπής Δημόσιας Διοίκησης, Δημόσιας Τάξης και Δικαιοσύνης».
Από εκείνη την ημέρα ξεσηκώθηκε όλη η Ελλάδα. Όπου κι αν εμφανιζόταν ο άλλοτε πανίσχυρος υπουργός, αμέσως συγκεντρώνονταν αγανακτισμένοι πολίτες που τον χλεύαζαν και τον προπηλάκιζαν. Μέχρι και γιαούρτι του είχαν πετάξει και τότε κατηγόρησε ως υποκινήτρια της επίθεσης τη Ρένα Δούρου.
Ο Πάγκαλος, πάντως, επέμεινε στην άποψή του. Επιχειρηματολόγησε και διαδικτυακά.
«Η φράση “τα φάγαμε όλοι μαζί” σημαίνει ότι ένα μεγάλο τμήμα από εμάς -τον ελληνικό λαό- συμμετείχαμε με τον ένα ή τον άλλο τρόπο σε μη ορθολογικές πρακτικές και συμπεριφορές, στην πορεία του χρόνου, σε σχέση με τις δαπάνες και τα έσοδα του κράτους. Αυτό που λέμε “δημοσιονομική κρίση” είναι και δικό μας δημιούργημα… Οι πολίτες είτε με πράξεις, είτε με την εκπορευόμενη από την ενοχή απραξία τους, είτε απλά εκλέγοντας ακατάλληλα πολιτικά πρόσωπα για να διαχειριστούν τα κοινά, συμμετέχουν με συλλογικό τρόπο στη δημοκρατία και έχουν την ευθύνη των επιλογών τους…Φυσικά δεν έχουν όλοι το ίδιο μερίδιο ευθύνης, η ευθύνη ξεκινάει από πάνω προς τα κάτω. Η πλειοψηφία των βουλευτών της Αριστεράς όχι μόνο δεν πρότεινε και δεν βοήθησε στο πολιτικό και άρα κοινωνικό έργο αλλά αποτέλεσε φραγμό στις τεκμηριωμένες και σοβαρές προτάσεις των άλλων. Όλα αυτά τα χρόνια ουδέποτε εκπρόσωπος της Αριστεράς αντέδρασε σε προσλήψεις, σε αυξήσεις μισθών, σε θέσπιση επιδομάτων, σε αυξήσεις συντάξεων, σε κοινωνικοποιήσεις επιχειρήσεων, σε απεργιακές κινητοποιήσεις ή σε διαδηλώσεις… Αντίθετα, σε συζητήσεις και προτάσεις τους ήθελαν και άλλες, πιο πολλές ακόμα παροχές…», είχε αναλύσει το 2012 στο e-book του που το είχε ονομάσει «Μαζί τα φάγαμε».
Έτσι, ήταν ο Πάγκαλος. Δεν είχε πρόβλημα να τραβήξει το σχοινί στα άκρα. Δεν τον ένοιαζε εάν θα έσπαγε. Ήταν ευφυής, αλλά και πληθωρικός.
Του πήραν οι Τούρκοι τον Οτσαλάν
Επί των ημερών του στο υπουργείο Εξωτερικών, πάντως, η Ελλάδα βίωσε μερικές από τις πλέον ταπεινωτικές εθνικές ήττες. Οι Τούρκοι πήραν ουσιαστικά μέσα από ελληνικά χέρια τον Αμπντουλάχ Οτσαλάν, τον Κούρδο ηγέτη και ιδρυτή του PKK. Είχε διαφύγει στην Ελλάδα, κυνηγημένος από τις τουρκικές διωκτικές αρχές και τη ΜΙΤ, τη μυστική υπηρεσία της Άγκυρας.
Σύμφωνα με όσα αναφέρονται στη Wikipedia, ο Οτσαλάν μεταφέρθηκε, με την έγκριση του Πάγκαλου, στην ελληνική πρεσβεία της Κένυας και συνοδευόταν από τον αξιωματικό της ΕΥΠ, Σάββα Καλεντερίδη, ο οποίος αργότερα δέχτηκε προφορικές εντολές αμφισβητούμενης προέλευσης να πετάξει τον Οτσαλάν έξω από την πρεσβεία. Κάποιες πηγές αναφέρουν ότι οι εντολές αυτές προέρχονταν από τον Πάγκαλο, αν και ο τότε υπουργός Εξωτερικών αρνήθηκε πολλές φορές την ανάμειξή του με το επιχείρημα ότι απουσίαζε από την Αθήνα και δεν παρακολούθησε τις εξελίξεις. Επίσης, ο Πάγκαλος παρείχε διαβεβαιώσεις στον Έλληνα πρέσβη της Κένυας ότι είχε εξασφαλίσει δίοδο για τον Οτσαλάν προς την Ολλανδία σε συνεργασία με τις κενυάτικες αρχές, οι οποίες όμως παρέλαβαν τον Κούρδο ηγέτη από την ελληνική πρεσβεία και τον οδήγησαν σε άγνωστη κατεύθυνση, σε μια επιχείρηση ενορχηστρωμένη κρυφά από την ΜΙΤ με την βοήθεια της CIA. Ο Πάγκαλος δέχτηκε κριτική και για το γεγονός ότι δεν εξασφαλίστηκαν εγγυήσεις από τους Κενυάτες για την ασφαλή μεταφορά του Οτσαλάν στην Ολλανδία, αλλά ο ίδιος δικαιολογήθηκε με το προαναφερθέν επιχείρημα της απουσίας του. Με την σύλληψη του Οτσαλάν από τις τουρκικές μυστικές υπηρεσίες, προκλήθηκε πολιτική κρίση στην Ελλάδα που οδήγησε στην παραίτηση τριών υπουργών, συμπεριλαμβανομένου και του Πάγκαλου.
Ο τότε υπουργός Εξωτερικών είχε βρεθεί στο στόχαστρο της κοινής γνώμης και για τον ρόλο του στην κρίση των Ιμίων. Έστω και αν τα περισσότερα πυρά είχαν στόχο τον Κώστα Σημίτη, ο οποίος όχι μόνο επέτρεψε στους Τούρκους να αμφισβητήσουν την ελληνικότητα των δύο βραχονησίδων, αλλά και όταν χάθηκαν τα τρία παλικάρια του Πολεμικού Ναυτικού, ο υποπλοίαρχος Χριστόδουλος Καραθανάσης, ο υποπλοίαρχος Παναγιώτης Βλαχάκος και ο αρχικελευστής Έκτορας Γιαλοψός, ο Έλληνας πρωθυπουργός αρκέστηκε σε ευχαριστίες προς τους Αμερικανούς για την παρέμβασή τους.
Αντιδικτατορική δράση
Ο Θεόδωρος Πάγκαλος γεννήθηκε στις 17 Αυγούστου 1938 στην Ελευσίνα. Ήταν γιος του Αντιπτέραρχου της Πολεμικής Αεροπορίας Γεωργίου Πάγκαλου που διετέλεσε Υπαρχηγός ΓΕΑ. Από την πλευρά του πατέρα του είναι ανιψιός του Αντιναυάρχου του Πολεμικού Ναυτικού Θησέα Παγκάλου και εγγονός του ομώνυμου στρατηγού και δικτάτορα Θεόδωρου Δ. Πάγκαλου. Αποφοίτησε από το Βαρβάκειο Γυμνάσιο Αθηνών. Σπούδασε Νομική και Οικονομικά στο Πανεπιστήμιο Αθηνών. Με υποτροφία της γαλλικής κυβέρνησης ανακηρύσσεται το 1973 διδάκτορας των Οικονομικών Επιστημών του Πανεπιστημίου του Παρισιού 1 (Πάνθεον-Σορβόννη). Από το 1969 έως το 1978 εργάστηκε ως ερευνητής στο ίδιο Πανεπιστήμιο και κατόπιν ορίστηκε Διευθυντής του Ινστιτούτου Οικονομικής Ανάπτυξης του Πανεπιστημίου. Συμμετείχε στον αντιδικτατορικό αγώνα και το 1968 το δικτατορικό καθεστώς του αφαίρεσε την ελληνική ιθαγένεια, την οποία επανέκτησε μετά τη Μεταπολίτευση.
Το 1981 εκλέχθηκε για πρώτη φορά Βουλευτής με το ΠΑΣΟΚ, ιδιότητα την οποία κατείχε αδιάλειπτα μέχρι το 2012.
Διετέλεσε Υφυπουργός Εμπορίου (1982), Υφυπουργός Εξωτερικών για θέματα Ευρωπαϊκής Κοινότητας (1984), Αναπληρωτής Υπουργός Εξωτερικών (1985-1989). Κατά την περίοδο 1989 μέχρι 1993 ορίστηκε Αντιπρόσωπος του Ελληνικού Κοινοβουλίου στο Συμβούλιο της Ευρώπης.
Τον Οκτώβριο 1993 ορκίστηκε και πάλι Αναπληρωτής Υπουργός Εξωτερικών. Τον Ιούλιο 1994 αναλαμβάνει Υπουργός Μεταφορών και Επικοινωνιών. Τον Ιανουάριο 1996 ορκίστηκε Υπουργός Εξωτερικών ασκώντας τα καθήκοντά του μέχρι τον Φεβρουάριο 1999.
Τον Απρίλιο 2000 ορκίσθηκε Υπουργός Πολιτισμού διατηρώντας το αξίωμα έως το Νοέμβριο 2000. Διετέλεσε Επικεφαλής της Ελληνικής Αντιπροσωπείας στην Κοινοβουλευτική Συνέλευση της Δυτικοευρωπαϊκής Ένωσης και του Συμβουλίου της Ευρώπης.
Τον Ιούνιο 2003 ορίσθηκε εκπρόσωπος του ΠΑΣΟΚ στο Συμβούλιο Εξωτερικής Πολιτικής. Το Νοέμβριο του 2004 ορίσθηκε Συντονιστής της προεκλογικής εκστρατείας του ΠΑΣΟΚ. Επανεκλέχθηκε μέλος του Πολιτικού Συμβουλίου του ΠΑΣΟΚ και ορίσθηκε αρμόδιος του Τομέα Ανάπτυξης, Ανταγωνιστικότητας και Πολιτικής Καταναλωτών. Στη συνέχεια ανέλαβε την ευθύνη του Τομέα Αυτοδιοίκησης, Δημόσιας Διοίκησης και Δικαιοσύνης ενώ σήμερα προΐσταται στον νευραλγικό Τομέα Εξωτερικής Πολιτικής, Ασφάλειας και Άμυνας.
Τον Σεπτέμβριο του 2006 ανέλαβε Γενικός Εισηγητής του ΠΑΣΟΚ στις διαδικασίες για την Συνταγματική Αναθεώρηση. Από το 2004 έως τις εκλογές του 2009 εκπροσώπησε την Βουλή των Ελλήνων στην Κοινοβουλευτική Συνέλευση της Δυτικοευρωπαϊκής Ένωσης και του Συμβουλίου της Ευρώπης. Στις 6 Οκτωβρίου 2009 ορκίστηκε Αντιπρόεδρος της Κυβέρνησης. Άσκησε τα καθήκοντά του μέχρι τον Μάϊο του 2012.
Στα χρόνια των μνημονίων, ο Πάγκαλος βρέθηκε σε δεινή θέση. Όπως αποκάλυψε η εφημερίδα «Απογευματινή της Κυριακής», για να ένα μεγάλο διάστημα δεν είχε χρήματα ούτε για την καθημερινότητά του, καθώς του είχαν κατασχέσει ακόμα και τη σύνταξη. Σταδιακά αποκαταστάθηκε η καθημερινότητά του, αλλά δεν πρόλαβε να τη χαρεί.
