Βίντεο στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης δείχνουν γυναίκες στο Ιράν να καίνε φωτογραφίες του Ανώτατου Ηγέτη, αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, και να χρησιμοποιούν τη φλόγα για να ανάψουν τσιγάρα.
Η εν λόγω πράξη είναι έντονα συμβολική και συνιστά μια διπλή πρόκληση: τόσο προς την πολιτική εξουσία του ιρανικού καθεστώτος όσο και προς τους αυστηρούς κοινωνικούς κανόνες που επιβάλλονται στις γυναίκες.
Το νέο αυτό φαινόμενο εμφανίζεται σε μια περίοδο βαθιάς οικονομικής κρίσης, αυξανόμενης κοινωνικής δυσαρέσκειας και αναζωπύρωσης των διαμαρτυριών σε ολόκληρο Ιράν, ενισχύοντας την αίσθηση μιας γενικευμένης κρίσης εμπιστοσύνης προς την ηγεσία.
Στο Ιράν η καύση φωτογραφίας του Ανώτατου Ηγέτη θεωρείται σοβαρό ποινικό αδίκημα. Ο ρόλος του Χαμενεΐ δεν είναι μόνο πολιτικός αλλά και θρησκευτικός, γεγονός που καθιστά κάθε δημόσια πράξη ασέβειας προς το πρόσωπό του άμεση πρόκληση προς το ίδιο το κράτος.
Παράλληλα, το κάπνισμα από γυναίκες σε δημόσιους χώρους παραμένει κοινωνικά κατακριτέο στο Ιράν και σε πολλές περιπτώσεις περιορίζεται από άγραφους αλλά αυστηρούς κανόνες συμπεριφοράς.
Συνδυάζοντας και τις δύο αυτές απαγορευμένες πράξεις οι Ιρανές γυναίκες στέλνουν ένα μήνυμα απόρριψης της κρατικής εξουσίας και αμφισβήτησης των ρόλων, που τους έχουν επιβληθεί.
Αναλυτές επισημαίνουν ότι τέτοιου είδους ατομικές, συμβολικές διαμαρτυρίες είναι δυσκολότερο να κατασταλούν, καθώς δεν βασίζονται σε μαζικές συγκεντρώσεις που μπορούν εύκολα να διαλυθούν. Παράλληλα, το οπτικό τους μήνυμα είναι άμεσα κατανοητό και διαδίδεται ταχύτατα εκτός των συνόρων του Ιράν, διατηρώντας το διεθνές ενδιαφέρον στραμμένο στη χώρα.
Η νέα αυτή μορφή διαμαρτυρίας εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πλαίσιο αντίστασης που ξεκίνησε μετά τον θάνατο της Μαχσά Αμινί. Η 22χρονη συνελήφθη τον Σεπτέμβριο του 2022 από την Αστυνομία Ηθών στην Τεχεράνη, με την κατηγορία ότι παραβίασε τον υποχρεωτικό για τις γυναίκες ενδυματολογικό κώδικα περί χιτζάμπ.
Σύμφωνα με αυτόπτες μάρτυρες, ξυλοκοπήθηκε κατά τη διάρκεια της κράτησής της, κάτι που οι ιρανικές Αρχές αρνήθηκαν. Η Αμινί κατέρρευσε, μεταφέρθηκε στο νοσοκομείο και πέθανε τρεις ημέρες αργότερα.
Συμβολική αντίσταση και «έξυπνες» τακτικές
Κατά τη διάρκεια εκείνων των κινητοποιήσεων οι διαδηλωτές υιοθέτησαν ευέλικτες μορφές δράσης, όπως μικρές και γρήγορες συγκεντρώσεις αντί για μεγάλες πορείες. Οδοφράγματα με οχήματα, κάδους απορριμμάτων ή ακόμη και αναποδογυρισμένα περιπολικά χρησιμοποιήθηκαν για να καθυστερήσουν τις δυνάμεις ασφαλείας του καθεστώτος.
Άλλοι διαμαρτύρονταν από τα παράθυρα και τις ταράτσες των σπιτιών τους, ενώ συμβολικές πράξεις – όπως το κάψιμο χιτζάμπ, το κόψιμο μαλλιών, η ρίψη κόκκινης μπογιάς σε σιντριβάνια ή το χτύπημα των τουρμπανιών κληρικών στον δρόμο – έγιναν εμβλήματα αντίστασης των Ιρανών.
Η στήριξη επεκτάθηκε και στον ακαδημαϊκό χώρο, με πανεπιστημιακούς και εκπαιδευτικούς να μποϊκοτάρουν μαθήματα ή να παραιτούνται σε ένδειξη αλληλεγγύης. Το άναμμα τσιγάρων με τις φλεγόμενες φωτογραφίες του Χαμενεΐ φαίνεται να αποτελεί τη φυσική συνέχεια αυτής της παράδοσης συμβολικής ανυπακοής.
Πηγή: real.gr
